Liczba ludności Polski wynosi ok. 38,5 mln, w tym ponad 8,5 mln stanowią osoby w wieku 60 lat i więcej. Udział osób w wieku 60+ w ogólnej populacji wzrósł – w porównaniu z rokiem 1989 – o 7,5 punktu procentowego (z 14,7 proc. do 22,2 proc.). Dla porównania: odsetek dzieci i młodzieży zmniejszył się w tym czasie o niemal 12 punktów procentowych – z prawie 30 proc. do 18 proc. Tak duże zmiany demograficzne wywołały zwiększone zainteresowanie seniorami m.in., gdyż implikują one wiele innych ważnych społecznie zjawisk.

Jaki jest obraz populacji starszych wiekiem Polaków? O zbadanie tej grupy pokusił się CBOS. Seniorzy są prezentowani na tle ogółu badanych, a także w porównaniu z innymi grupami wiekowymi. Wśród seniorów wyróżniono, ze względu na wiek, trzy grupy: 60–65 lat, 66–74 lata i 75 lat i więcej.

Gospodarstwa domowe

O gospodarstwach domowych ludzi starszych mówi się, że cechuje je singularyzacja, czyli wysoki odsetek osób żyjących w gospodarstwach jednoosobowych. Widać to zarówno wtedy, gdy porównuje się liczbę takich gospodarstw w całej populacji, jak i w poszczególnych grupach seniorów.

Wśród osób młodych i w średnim wieku (od 18 do 44 roku życia) odsetek gospodarstw jednoosobowych jest niski, nie przekracza 6 proc. Wskaźnik ten jest ponad dwukrotnie wyższy w grupie Polaków w wieku 55–64 lata (13 proc.) i czterokrotnie wyższy wśród osób mających 65 lat i więcej (24 proc.).

Wzrost odsetka gospodarstw jednoosobowych w zależności od wieku jeszcze lepiej ilustruje inny podział na grupy wiekowe: wśród osób mających od 18 do 59 lat 6 proc. żyje w gospodarstwie jednoosobowym, po 60. roku życia odsetek ten rośnie skokowo. Im starsze osoby, tym częściej żyją w gospodarstwach jednoosobowych – wśród 75-latków lub starszych jest to już prawie jedna trzecia (31 proc.).

Głównym powodem singularyzacji jest śmierć jednego ze współmałżonków. O ile wśród badanych w wieku od 18 do 59 lat wdową lub wdowcem jest tylko 2 proc. z nich, o tyle po 60. roku życia odsetek ten szybko rośnie. Najwyższy jest w grupie wiekowej 75+, w której prawie połowę stanowią osoby owdowiałe (46 proc.).

Kolejną charakterystyczną cechą gospodarstw domowych seniorów jest feminizacja, wyrażająca się w rosnącym systematycznie wraz z wiekiem udziale kobiet. O ile w grupie osób od 18 do 59 roku życia nieco więcej jest kobiet (52 proc.) niż mężczyzn (48 proc.), o tyle w najstarszej grupie, czyli 75+, różnica udziału kobiet i mężczyzn wzrasta do 16 punktów procentowych. Proces feminizacji zaczyna się w drugiej fazie okresu starości, czyli po 74. roku życia.

Miejsce zamieszkania i wykształcenie

Struktura wiekowa mieszkańców miast i wsi jest bardzo zbliżona, można ją określić jako zrównoważoną. Warto przy tym odnotować, że wśród mieszkańców wsi nieco wyższy jest odsetek osób młodych (44 proc.) i w średnim wieku (41 proc.–42 proc.) niż seniorów mających 65 lat i więcej (38 proc.). Widać to także wówczas, gdy podzieli się populację na osoby w wieku do 59 lat i poszczególne grupy seniorów.

Wśród seniorów odsetek osób słabo wykształconych jest bardzo wysoki. Wykształcenie podstawowe ma 42 proc. respondentów w wieku 65 lat i więcej. W młodszych pokoleniach widać efekt boomu edukacyjnego ostatniego 25-lecia, w grupie badanych mających od 25 do 34 lat niemal połowa to osoby z wyższym wykształceniem (46 proc.).

Z porównania poziomu wykształcenia seniorów w różnym wieku wynika, że najsłabiej wykształceni są najstarsi – wśród osób mających co najmniej 75 lat nieco ponad połowa legitymuje się wykształceniem jedynie podstawowym (54 proc.). Wprawdzie odsetki osób z wyższym wykształceniem są w poszczególnych grupach seniorów na tym samym poziomie (13 proc.–15 proc.), lecz nie zmienia to podstawowego wniosku, że seniorzy są znacznie gorzej wykształceni niż młodsze pokolenie.

Źródło: CBOS

Print Friendly, PDF & Email

BRAK KOMENTARZY

ZOSTAW ODPOWIEDŹ